Olijven een eeuwenoude tradititie

De olijfboom en zijn traditie

“De olijfboom is beslist het meest waardevolle geschenk uit de hemel.”
Thomas Jefferson

eeuwenoude olijfboom

eeuwenoude olijfboom

De heilige boom uit de oudheid
De olijfboom is een van de oudste cultuurgewassen op aarde. Zijn vruchten en olie behoren naast graan en wijn tot de oudste bekende voedingsmiddelen van onze beschaving. 
Het gewas ontsproot zich op het machtige Dorische eiland Pelops. Het werd toen als “het gewas dat nooit veroudert enzichzelf voortplant”gekend. Het werd tevens zeer bewondert hiervoor door de trotse inheemse bevolking.
 groene olijftakjeHet gewas met een lange traditie

De olijfboom en zijn producten liggen aan de basis en maken al 6000 jaar deel uit van de cultuur van de volkeren van Klein-Azië en de middellandse zee.
Met uitzondering van de wijnstollen bestaat er geen aoudere plant waarvan de vruchten zo belangrijk zijn aldus Plinius de oude en zijn “Naturalist histories”.
De olijfboom is de veteraan onder de planten. Hij behoort net als de jasmijn en de es tot het geslacht van de olijfachtigen. 

De Oleaceae.

jeruzalem

Olijfbomen kunnen letterlijk een bijbelse ouderdom bereiken. Er is sprake van olijfboomboomgaard in Griekenland die meer dan 2000 jaar oud zou zijn. 
 Op de westelijke hellingen van de legendarische Olijfberg van Jeruzalemstaan er nog oijfbomen waar Christus en zijn volgelingen onder hebben uitgerust. 

Identiteitskaart van de Olea Europae L.

Altijdgroene boom uit de familie van de olijfachtigen, de Oleaceae, die meer dan 1000 jaar oud wordt. De echte olijfboom bereikt een hoogte van 10 tot 16 meter. 
Karakteristiek zijn zijn knoestige diep gegroefde stam en de weelderige zilverachtige kruin. Bij jonge bomen is de stam nog glad, maar ieder jaar wordt hij donkerde, knoestiger en krommer. De bladeren zijn altijdgroen en worden om de drie jaar vernieuwd. Ze zijn glad en leerachtig van stuctuur.  Bij jonge bomen zijn de stammen glad en grijs, bij oudere bomen zijn ze eerder donkerder knoestiger en krommer. Van april tot juni hangen er witte bloemigere bloesem aan de bomen die een zoete geur verspreiden. De vrucht van de olijfboom is een op een pruim lijkende steenvrucht met een dun vel en zeer olierijk vruchtvlees. (tot 50%) De harde steen bevat meestal slechts een olierijk zaadje.
De olijfboom is een uiters sober en bescheiden cultuurplant, die zich in de loop der tijden voorbeeldig heeft aangepast aan extreme weersomstandigheden en vegetatiezones.
 

De olijfboom: een dappere en taaie overlevingskunstenaar

Niet enkel zijn lange levensduur, ook wat betreft taaiheid en weerstand stelt de olijfboom veel van zijn plantaardige collega’s letterlijk in de schaduw. De heilige boom uit de oudheid is buitengewoon vitaal: hij trotseert zowel de felle hitte en droogte als ijzige koude en strenge vorst. In zeldzame gevallen gebeurt het echter dat de stam van de boom uitdroogt en de takken geen water en voedingstoffen meer krijgen ook dan is de olijfboom de klimatologische omstandigheden te slim af. Er ontspruiten zich dan van uit zijn wortelnetwerk rondom de stam nieuwe scheuten. Die na 20 jaar opnieuw vruchtbaar is.
 
En voorbeeld van de taaiheid van de olijfboom
“Tijdens de winter van 1956 werd Zuid-Frankrijk getroffen door een ongewone strenge winter met langdurige vorst. Als gevolg werden al de bladeren van de olijfboomgaarden zwart en vielen af, de takken werden broos.
De enige oplossing die de olijfboomboeren zagen was de bomen rooien en brandhout van maken.
Maar bij de eerste lente dagen de zon verwarmde amper de aarde of de afgestorven bomen vertoonde jonge zachtgroene loten, die een weg zochten naar de zon en begonnen dwars door de gespleten zwarte hout te bloeien.”
 

feniciersHet is niet met zekerheid te zeggen hoe en wanneer de in het toenmalige Klein-Azië gecultiveerde olijfboom in het middellandse zeegebied is terechtgekomen. Men vermoed dat de Feniciërs schieten van olijfbomen naar Griekenland hebben gebracht en ze daar dan verbouwd.
 

De olijfboom in zijn verschillende stadia

olijfboompje

Niet alleen de seizoenen zijn bepalend voor de olijfboom maar ook de verschillende groei periodes. In de eerste 5 tot 7 jaar ontwikkeld de boom zich zonder vruchten.
Van het 7° tot het 20° jaar krijgt hij de eerste vruchten
Vanaf het 20° tot het 35° jaar geeft de olijfboom een gemiddeld van 40 kg olijven per jaar
Vanaf het 35° en gedurende de volgende 100 jaar heeft de boom een regelmatige oogst. De boom heeft niet ieder jaar even overvloedig aantal olijven, dit is nodig om terug op krachten te komen na een eerder goed jaar
Vanaf 150 jaar begint de olijfboom langzaam achteruit te gaan. Dit gaat in een heel traag tempo; de oogst neemt af en de takken spijten en sterven af. Dit kan zo door gaan zelfs meer dan 1000 jaar. 

De geneeskracht van olijven

Olijven en allergiebestrijding
In olijven zitten natuurlijke histamineblokkers. Deze stoffen verhinderen dat histaminereceptors zich binden aan histamine. Daardoor kunnen allergische reacties uitblijven. Van olijven is bekend dat ze sterke ontstekingsremmende eigenschappen op celniveau hebben. Hoe dit mechanisme exact werkt op celniveau is voorlopig onontgonnen onderzoekolijven grootsterrein voor wetenschappers maar het is zeer waarschijnlijk dat de ontstekingsremmende werking en de histamineblokkerende werking een toekomstige rol kunnen vervullen voor mensen die gevoelig zijn voor allergische reacties.
Fytonutriënten olijven
Oleuropeïne, anthocyaninen, hydroxytyrosol, kaempferol, quercetine, het is slechts een greep uit de vele tientallen fytonutriënten in olijven. Deze stoffen zijn verantwoordelijk voor de antibacteriële en ontstekingsremmende werkingen.
Olijven, aderverkalking en andere hart- en vaatziekten
Olijven hebben de eigenschap dat ze de oxydatie van cholesterol verminderen waardoor er minder plaque zich hecht aan de wanden van de aders. Dat komt onder meer door de oleuropeïne en diverse andere flavonoíden in olijven. Het werkt preventief tegen angina
Groene gevulde olijven
pectoris of hartkrampen doordat oleuropeïne de bloedvaten een klein beetje verwijdt wat de doorstroming vergemakkelijkt. Olijven gaan ook hartkloppingen tegen. Deze genezende werkingen samen zorgen ervoor dat de olijf en olijfolie preventieve medicijnen zijn tegen hart- en vaatziekten.

Overige ziekten waarbij olijfolie helpt
Olijfolie werkt tegen een scala aan ziekten. Fytotherapeuten schrijven het onder andere voor ter preventie van degeneratieve ziekten zoals kanker, vooral borstkanker en prostaatkanker worden ermee voorkomen. Verder werkt het eten van olijven of olijfolie om:
Rijpende olijven
galstenen te voorkomen en te elimineren,
ouderdomsverschijnselen zoals vroegtijdige rimpels te voorkomen,
galkoliekpijn te verminderen,
flatulentie te verminderen,
hypertensie of hoge bloeddruk tegen te gaan,
diabetes, zowel bij type 1 als type 2, te behandelen,
de bloedsuikerspiegel te verbeteren,
constipatie te voorkomen en
een maagzweer te voorkomen.
Uitwendig gebruik van olijfolie
Olijfolie wordt sinds jaar en dag uitwendig gebruikt in de Mediterrane landen. De oude Griekenbeschreven hoe ze hun lijf insmeerden om het te beschermen tegen de verwoestende stralen van de zon. Veel Spanjaarden verkiezen olijfolie boven nieuwerwetse zonnebrandcremes. Olijfolie is een goed middel om egaal bruin te worden. Het voorkomt een droge huid en gaat kloven tegen. Olijfiolie helpt goed tegen de jeuk. Sommige mensen meteczeem gebruiken olijfolie om de jeuk tegen te gaan omdat dit beter helpt dan dure cremes van de farmaceutische industrie. Het wordt zelfs wel eens in het haar gedaan om verdroging van de haren tegen te gaan. Olijfolie is veelal de basis voor zalven oor- en neusdruppels en massage-oliën.

Voedingswaarde olijven
Olijven behoren tot de voedselsoorten waarvan de gezondheid niet goed kan worden afgemeten in vitaminen en mineralen tabellen. Er zit 16% van de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid(ADH) aan ijzer in een ons olijven. Dat is een mooi percentage maar daarmee is ijzer het meest voorkomende mineraal. De meeste andere plantaardige producten bezitten vitaminen of mineralen in veel hogere percentages. Verder bevat het nog 12% van de ADH aan koper en 12% voor de ADH aan vezels. En dat is het dan. Daar staat tegenover dat olijven bijzonder rijk zijn aan fytonutriënten die niet in ADH-tabellen voorkomen.

Fotoshoot22_2

Cake met zwarte olijven. (8 pers.)
Chef Jean-Luc  
Samenstelling:
90 gr. boter
100 gr. gerookt spek
8 gr. bakpoeder
185 gr. bloem
1,5 el. mosterd
½ botje peterselie
3 eieren 
1 bundeltje roquettesla 
7,5 cl. Australische extra virgin olive oil
90 gr. gruyère kaas
100 gr. zwarte ontpitte Taggische olijven
Bereiding:
zwarte olijven ontpit en op olijfolie bewaard, zeer goede kwaliteit
Smelt,de boter voor de cake op een laag vuur.
Pluk, was en hak de peterselie fijn.
Klop de eieren los in een mengkom, meng daar onder de gezifte bloem en bakpoeder, voeg er de mosterd, extra virgin olijf-olie, peper en zout, gruyèrekaas, gehakte peterselie,en de gesmolten boter aan toe, meng alles goed om, proef af, de cake mag stevig gekruid zijn. 
Meng er als laatste de gesneden Taggische olijven en dobbelsteentjes gerookt spek onder en vul af in ingevette bakvormen.
Steek de cake in een voorverwarmde oven aan 170° en laat afbakken gedurende 45 min.
Haal de cake uit de oven, haal uit het bakblik of vorm, en laat afkoelen op een rooster.
Was de roquettesla en verwijder de langste steeltjes.
Snijd de afgekoelde cake in mooie plakken, snijd ze vervolgens diagonaal in 2 of 4 stukken,  verhit wat boter tot ze licht bruin is, en bak de cake kort aan op beide zijden.
Afwerking:
Schik de roquette sla op een bord, leg een plakje gebakken cake op het bord en serveer warm

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s